Fakirlik ve Zühd

Fakirlik ve zenginlik, yalnızca elde bulunan malın çokluğu veya azlığıyla ölçülmez. Asıl zenginlik, kalbin Allahu Tealâ'dan başkasına muhtaç olmaması; asıl fakirlik ise insanın bütün varlığıyla Rabbine yönelip O'na muhtaç olduğunu bilmesidir. Zühd de dünyayı bütünüyle terk etmek değil, dünyanın kalbe yerleşmesine ve kul ile Rabbi arasına perde olmasına engel olmaktır. İmam Gazâlî, bu eserinde fakirliğin hakikatini ve faziletini ele alırken kanaat, rıza, doğruluk ve istiğna gibi kulluk hayatını güzelleştiren hâlleri açıklar. Fakirin edeplerini, ihtiyaç hâlinde yardım kabul etmenin ölçülerini ve dilenmenin hükümlerini de ayrıntılı biçimde işler. Kitabın ikinci bölümünde ise zühdün mahiyeti, dereceleri, fazileti ve alametleri üzerinde durur. Dünya nimetlerinden faydalanırken kalbi onlara bağlamamanın, sahip olduklarıyla övünmemenin ve kaybettikleri karşısında yıkılmamanın yollarını gösterir. Fakirlik ve Zühd, malın değil kalbin terbiyesini merkeze alan; kanaat, rıza ve Allah'a güven duygusunu güçlendiren kıymetli bir kulluk rehberidir.