Varlık Anlayışından Ahlaki Temellere İslam'da Ekoloji

Tabiî çevre, kelâm ilminin vesâilini oluşturur. Günümüzde insan yaşamına yönelik ciddi boyutta tehlike teşkil eden çevre sorunları, bu konuyu kelamî açıdan ele almayı (çevre teolojisi) gerektirmektedir. Kitapta İslam’ın tabiî çevreye bakış açısı, seküler yaklaşımla da karşılaştırması yapılmak suretiyle, ayetler ve Müslüman ilim a-damlarının yorumları ışığında ele alınacaktır. Başka bir ifadeyle, ekolojik denge ve çevre sorunları bağlamında tabiat üzerine kelam, yani çevre teolojisi yapılacaktır. Çünkü dinlerin, felsefenin ve özellik-le de kelamın varlık ve değer, doğa ve hayatın anlamı, insan-doğa ilişkileri hakkındaki imalar içeren düzenlilik, gayelilik ve teodise gibi konulardaki birikimleri dikkate alınmaksızın çevre sorunlarının fikrî kaynaklarını anlama ve bir çevre ahlakı ortaya koyma çabaları eksik kalacaktır. Bu çalışmanın bir amacı da insanlığın içinde yaşadıkları vasatı yaşanamaz hâline getirmemek için doğadaki varlıklarla nasıl ilişki kurmaları gerektiğine ilişkin olarak İslam’ın ahlak anlayışını ortaya koymak, bu anlayışın dayandığı temelleri ve bu temellerin gerektirdi-ği ilkeleri tespite çalışmaktır. Bunun için günümüze değin insan-doğa ilişkilerini konu edinen çevre ahlakı konusunda kimi ilim adamları ve düşünürler tarafından ileri sürülen görüşleri ve çeşitli dinlerin ortaya koyduğu yaklaşımları ele almak ve değerlendirmek de bu amacın gerçekleşmesi için gerekli bir inceleme alanıdır.