Theophanes Confessor’ün Kroniğinde Türkler: 284-813 & Avrupa Hunları

Bin yıllık Bizans İmparatorluğu, tarih yazıcılığında da benzersiz bir miras bıraktı. Ardı arkası kesilmeyen kronikleriyle yalnızca Roma ve Avrupa’nın değil, pek çok uygarlığın geçmişine ışık tutan bu eserler arasında Theophanes’in kaleme aldığı yıllıklar özel bir yer tutar. 810-814 yılları arasında yazılan bu kronik, 284’ten 813’e uzanan dönemi kapsayan, adeta bir dünya tarihi niteliğindeki çalışmadır. Hem siyasi hem de dini olayları iç içe geçiren Theophanes, Bizans imparatorluk kayıtlarının yanı sıra artık elimizde olmayan Hıristiyan Doğu kaynaklarını da derleyerek eşsiz bir belge ortaya koymuştur. Zamanla yok olan bu kaynaklardan günümüze ulaşan bilgiler, kroniğin değerini daha da artırır. Roma’dan Bizans’a, Türklerden Araplara ve İran’a kadar geniş bir coğrafyanın tarihine ışık tutan eser, aynı zamanda İslam ve Hristiyanlık tarihine dair de paha biçilmez veriler sunar.