Tartışmalı Bilge Ömer Hayyam

Gıyaseddin Eb’ul Feth Ömer İbni İbrahim el-Hayyam. Nam-ı diğer Ömer Hayyam. Şâir, filozof, matematikçi ve astronom. Eski bir Zerdüştün oğlu. Parlak öğrencilik yılları. Erken evrede gelen parlak bir talih. Nizamül-Mülk ile kesişen yollar ve sarayın kapıları. Melikşah! Kesişen yollar, ülkeyi allak bullak edecek bir karşılaşma. Nizamülmülk, Hayyam ve Hasan El Sabbah! Dönemin ve coğrafyanın üç önemli dehası. Ayrılan yollar. Haşhaşilerin Veziri katli, Hayyam’ın gözden düşmesi. Yaşadığı dönemde matematik, astronomi ve felsefe alanında büyük bir üne sahipken şair yönüyle gölgede kalan bir sanatkâr. Yıllar sonra ortaya çıkan rubâîler. Şairliği çok sonradan keşfedilse de, İran şiirinde rubâîyi kendi adıyla özdeşleştiren tek şair. Ünü sınırları aşarak kendisine ait olmayan rübâîlerin bile kendine atfedildiği şair. Bilimsel araştırmalara adanmış sakin bir hayatı seçerek zaman zaman Semerkant, Buhara, Belh ve İsfahan gibi bilim ve sanat merkezlerinde dolaşan bir bilim adamı. İbn Sînâ ekolüne mensup bir filozof. Cebir, geometri, astronomi, fizik ve tıpla ilgilenen, müzikle uğraşan çok yönlü bir dahi. Batı’da Doğu’nun en fazla hayranlık duyulan şairi ve en tanınmış bilgesi. 1892’de Londra’da adına bir kulüp kurulan, 1970’te ayın üzerindeki bir kratere, 1980’de yeni bulunan bir kuyruklu yıldıza adı verilen evrensel bir insan. Ömer Hayyam.