Osmanlı'da Mizah 1868-.. Kişiler, Olaylar, Belgeler, Çizgiler, Dergiler)

Türk karikatüristleri bilgilerini, kültürlerini, karakterlerini, eleştirilerini bugün dahi en hür ülkelerde bile cesaret isteyen çizgilerini yüz elli yıllık bir sürede ortaya koyabilme başarısını gösterebilmişlerdir. Yıllar önce mizah dergileri Hayal ve Dyojen'i çıkaranlar çıktıkları yolculuğun, devrin baskısıyla yarıda kalacağını bilmiyorlar mıydı? Bugün o koleksiyonlara baktıkça irkiliyoruz. Erişilmez bir cesaretle iğnelenmeye layık konuları, dokunulmaz sanılan tahtlarından alaşağı etmişler, çizgilerini, nüktelerini, şiirlerini, fıkralarını vicdanlarda layık oldukları yere damgalatmışlardır. Kıdemli tarihçi Cemal Kutay eşsiz arşivinde bulunan çizgileri, kişileri, olayları Osmanlı döneminden itibaren bizlere iletirken kadim dostu karikatürist Cemal Nadir Güler'e verdiği sözü yerine getirmiş oluyor.