Ortadoğu'da Yeni Denklem: Federal Suriye mi, Üniter Suriye mi?

15 Mart 2011’de Tunus, Mısır ve Libya’daki “Arap Baharı” ayaklanmaların- dan ilham alan protestocular, Suriye’de kendi baskıcı rejimlerine son verilmesi çağrısında bulundular. Öte yandan, daha önce halk ayaklanmaları ve silahlı ayaklanmalar karşısında değişen hükümetlerin aksine, Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esad, hükümeti sessizce devretmek niyetinde değildi. İlk protestolardan günler sonra, Suriye askerleri göstericilere açtığı ateşler, düzinelerce kişiyi öldürecek ve Orta Doğu’da Suriye sınırlarının çok ötesine yansıyan, sonu gelmez bir iç savaşın ilk atışları oldu. Çatışma, sadece Esad’ı bir grup isyancıyla karşı karşıya getirmekle kalmadı; diğerlerinin yanı sıra ABD, İran, Rusya ve Türkiye’yi karmaşık bir vekâlet savaşına sürükledi. Suriye coğrafyasında, etnik ve mezhepsel bölünmeleri ortaya çıkardı, aşırılık yanlısı İslam Devleti milislerinin yeniden canlanmasına yardımcı oldu; milyonlarca insanı yerinden etti ve çoğu sivil yüzbinlerce ölü bıraktı. Peki, Suriye iç savaşı bitecek mi? Ne zaman ve hangi koşullarda bitecek? Suriye tüm bu nüfus değişimlerine rağmen üniter yapısını koruyabilecek mi? Yoksa federal bir Suriye yapılanması mı olacak... Bu kitapta tüm bu soruların tartışıldığı çalıştayın raporunu bulabilirsiniz. Dr. Zeynep Banu Dalaman