Orası Başka Bir Yer Umre Rehberi

İmam Şibli adlı büyük İslâm âliminin hactan dönen hacılara sorduğu sorular, hac veya umre yapanlara ne gibi kazançlarla dönmek gerektiğini gösterir. “Sen hacca niyet etmenle günahlarından sıyrıldın mı? İhram için temizlenirken mânevî kirlerini de giderdin mi? İhram için elbiselerini çıkarırken dünyayı da içinden çıkardın mı? Beyaz ihramları giyerken ölümü hatırladın mı? Harem-i Şerif’e girmekle her haramı terketmeye söz verdin mi? Beytullah’a girerken Hakk’ın huzuruna girebildin mi? Kâbe’yi tavaf ederken, Hakk’ı tavaf edebildin mi? Sa’yi yaparken o günleri hiç düşündün mü? Arafat’a çıktığında Allah’ı gönlünde buldun mu? Yoksa yiyip içip akşam olsa da dönsek mi dedin? Müzdelife’de kalarak günahlarını tamamıyla bıraktın mı? Minâ’ya gelip şeytanı taşladığında içindeki şeytanı ne yaptın? Kurban kestin mi? Kurban keserken nefsini de kestin mi? Yani hevâ ve nefsinden kurtuldun mu? Traş oldun mu? Traş olarak fena huylarını orada bıraktın mı? Kâbe’ye veda tavafını yaptın mı? Bütün fenalıklara, kötü huylara, ahlâksızlıklara da veda ettin mi?”