Nedensellik Kitabı

Mu'tezile düşüncesinin anahtar kavramlarından olan tevlid, mezhebin uluhiyet, tabiat ve insan fiilleri hakkındaki görüşlerinin anlaşılması bakımından merkezi bir öneme sahiptir. Erken dönemden itibaren, en çok tartışılan konu olan kader ve insan fiilleri hususunda cebr ve ihtiyar arasında sıralanan çeşitli izah denemelerinden biri de tevlid teorisidir. Adalet ilkesi gereği insan özgürlüğü ve sorumluluğuyla ilgilenen Mu'tezile, failin kudret mahallinde doğrudan gerçekleştiği fiile mübaşir, onun dış dünyada sebep aracılığıyla ve nedensellik esasına meydana getirdiğine ise mütevellid asını verir.