Muhammed İkbal / Muhammed Han Kayani

Muhammed İkbal hem şair, hem filozof, hem de büyük siyâsî vizyona sahip bir şahsiyettir. Şiirlerinde derin felsefî düşünceler saklı bulunan İkbal, aynı zamanda vermiş olduğu konferanslarda felsefî konuları irdelemiş, eserlerinde kendine has bir felsefî düşünce sistemi ortaya koymuştur. Ancak birçok filozofun aksine, İkbal pasif bir düşünür değildir. O aynı zamanda bu fikirlere dayanan yeni bir siyâsî yapı da ön-görerek, bu fikirlerin gerçekleştirilebileceği yepyeni bir dünya ortaya çıkacağına inanmıştır. Bunun için ilk adım olarak, yeni bir devlet kurulması fik-rini ortaya atmış ve bunun için çalışmıştır ki bu, Pakistan devletinin kurulması fikridir. Her ne kadar Pakistan devletinin kuruluşunu görmek ona nasip olmamışsa da, bu devletin tasarlayıcısı Muhammed İkbal’dir. Bu eserde Dr. Muhammed İkbal her üç yönüyle, yani şair, filozof ve siyâsî düşünür olarak ele alınmıştır.