Mişkatü'l-Mesabih-4

Hicri beşinci yüzyılın sonlarına doğru hadis çalışmaları köklü bir dönüşüm geçirdi. Öncesinde hadislerin derlenip yazıya geçirilmesi tamamlanmış, metinler kitaplarda topluca yerini almıştı. Bu süreçte, kitaplarda senedleriyle bulunmayan bir sözün hadis olarak kabul görmesi neredeyse imkansız hale gelmişti. Ancak bu dönemden itibaren hadis ilminde yeni bir sayfa açıldı. Artık rivayetlerin toplanıp tasnif edilmesi değil, birikmiş bu zengin mirasın derinlemesine incelenmesi ve yorumlanması ön plana çıktı. Şahıslardan aktarılan rivayetler yerini, kitaplardan yapılan çalışmalara bıraktı. Hadis araştırmalarının odak noktası, geçmişin titiz derlemelerini anlamlandırma ve değerlendirme üzerine kuruldu. Bu değişim, hadis ilminin evriminde önemli bir aşamayı işaret ediyordu.