Mekarimu'l-Ahlak/Üstün Ahlak

Ahlak, nefsin halidir. Nefsini terbiye etmeyen, kusurlarını araştırıp kontrol altına alıp edeplendirmeyen kimse ahlakını arındıramaz. Ahlakın özü, şehvani ve gazap nefsinin boyun eğdirilmesi, akıl nefs-i natiksanı kuvvetlendirmesidir. Kemal derecesine ulaşmak isteyen kimse, nefsini bütün insanları sevmeye, muhabbet beslemeye alıştırmalıdır. İlahi kudret süsü hepsinde mevcuttur. Her birinde ayrı ayrı vardır. O da akıl nefsidir. İnsan bu nefisle insan olmuştur. İnsanın iki cüzünün, yani ruh ve bedeninin en serefli parçası akıldır. O bütün insanlarda değişmeyen tek cevherdir. Bütün insanlarda gerçekte birdirler, sadece şahısları farklıdır. Bütün ayıpları karşısında son derece uyanık olmalıdır. Her türlü noksanlığın kendisine sirayet etmesinden sakınmalıdır. Her fazileti işlemeli, gayeye ermek için çalışmalıdır.