Katil

Türk edebiyatının büyük ustalarının çevirdiği Simenon romanlarından oluşan dizinin dördüncü kitabı olan 1937 tarihli [B]L’Assassin[/B], Türkçeye Tahsin Yücel tarafından [B]Katil[/B] adıyla 1997 yılında kazandırıldı.

[B]Yaşamak Hırsı[/B]’nın Popinga’sını da anımsatan Kupérus; birdenbire sıra dışı bir olayla yaşamı altüst olan, başka bir gerçeklik düzlemine geçen, dünyayı, insanları ve olayları farklı biçimde görmeye başlayan tipik Simenon kahramanlarından biridir. Yaptıklarından pişmanlık duymaz; ancak zihnini sürekli bu meseleyle meşgul ederek kaçınılmaz biçimde her şeyden kopar.

Gündelik yaşamın rutinlerini yerine getirme trajedisiyle baş etmeye çalışan bireyin kendiyle savaşını ve direnme biçimlerini tartışan [B]Katil[/B]’de; öznenin şekillendirilmesi, bireyin topluma yabancılaşması, kendini bir özne olarak var edebilmesi, bir topluluğun bakış açısının birdenbire değişivermesi ve değer yargılarının yüzeyselliğinin görünür hâle gelmesi gibi izlekler öne çıkar.

Bu izlekler, Tahsin Yücel’in eserlerinde de sık sık karşımıza çıkar. Yücel, özellikle [B]Mutfak Çıkmazı[/B], [B]Peygamberin Son Beş Günü[/B], [B]Bıyık Söylencesi[/B] ve [B]Vatandaş[/B] gibi romanlarında bu temaları son derece çarpıcı bir biçimde işlemiştir. Üstelik bunu, Simenon’da övdüğü ve kendisine yakın hissettiği bir biçemle yapar: uzun çözümlemelere, uzun ve dolambaçlı tümcelere gereksinim duymadan; çarpıcı ayrıntılarla zenginleştirilmiş kısa tümcelerle.

“Simenon, puslu ve yağmurlu Kuzey Avrupa iklimlerini, küçük kentlerin bir gönenç ve dinginlik görüntüsü altında yalnız adamın gırtlağına yapışan boğucu havasını benzerine az rastlanır bir ustalıkla yansıtır. Böylece, bildiğimiz polis romanı düzeyini fazlasıyla aşar. [B]Katil[/B] de bu gözlemi doğrulayan iyi örneklerden biridir. Bize, bir çifte cinayet çevresinde yalnızca bu cinayeti işleyen seçkin kişinin kaçınılmaz çöküşünü değil; koca bir kasabanın insanlarının bakış açılarının değişmesini, değer yargılarının ve dostluklarının yüzeyselliğinin ortaya çıkışını birbirinden çarpıcı ayrıntılarla gösterir.”

— Tahsin Yücel