Kalabalıkların Çılgınlığı ve Olağanüstü Kitlesel Yanılgılar

İnsanlar sürü halinde düşünür, sürü halinde çılgına döner; ancak yavaş yavaş, teker teker akıllanırlar. İnsanlar neden bir kâğıt parçası, bir hisse senedi ya da bir lale soğanı uğruna servetlerini ortaya koyar ve toplumlar adeta ortak bir büyünün etkisine girer? İskoç yazar Charles Mackay, bu klasikleşmiş eserinde, insanların kalabalıkların içinde nasıl düşünüp nasıl yanıldıklarını tarihin en büyük kitlesel çılgınlıkları üzerinden anlatıyor. Kitap, Fransa’yı sarsan Mississippi Projesi’ni, İngiltere’yi kasıp kavuran Güney Denizi Balonu’nu ve Hollanda’yı hezeyana sürükleyen Lale Çılgınlığı’nı mercek altına alıyor. Bu üç çarpıcı örnek, finansal piyasaların değişmeyen iki itici gücünü gözler önüne seriyor: açgözlülük ve korku. Hem sürükleyici bir tarih anlatısı hem de insan doğasına dair keskin bir inceleme olan bu eser, bize şu gerçeği hatırlatıyor: Balonlar, çılgınlıklar ve kitlesel yanılgılar sona ermez; yalnızca biçim değiştirir.