İslam Şeriatı'nda İctihâd Çağdaş İctihâd Anlayışına Dair Analitik İncelemeler

İslam Şeriatı, insanlığa ilahî hidayeti taşıyan şeriatların sonuncusudur. Allah (celle celaluhu) umumî, ebedî ve şümullü olma niteliklerini bu Şeriat'a mahsus kılmıştır. Bu, kıyamete kadar tüm zamanlarda ve tüm coğrafyalarda yaşayacak olan her milletten insanlar için; hayatın bütün alanlarında tecelli eden Allah'ın bir rahmetidir. Bu sebeple Allah (celle celaluhu) bu Şeriat'ı, uzun zamanlar boyunca ve alabildiğince geniş coğrafyalarda insanlığın gelişimiyle bera- ber ortaya çıkan yeni ihtiyaçlara cevap verebilecek nitelikte ilkeler ve hükümler ile donatmıştır. Şüphesiz İslam Şeriatı'nı verimli ve zengin kılan ictihâddır. Şeriat'ın, hayatın dizginlerinden tutmasını sağlayan odur. Böylece Şeriat, hayatı Allah'ın razı olduğu şekilde tanzim eder. İctihâd bunu yaparken ne Allah'ın sınırları konusunda ihmalkâr davranır ne de insanın haklarını zayi eder. Tabi bunun için doğru ictihâd şartlarının sağlanmış olması ve bu ictihâdın ehil kimselerden sadır olmuş olması gerekir. Keza yerinde yapılmış bir ictihâd olmalıdır.