Haccac bin Yusuf Tartışmaların Odağındaki Emevi Valisi

Emeviler devrinde dikkat çeken ve devleti yıkılmaktan kurtaran, valiliği boyunca uyguladığı sert politikalarıyla sadece yaşadığı dönemde değil, günümüzde de yankıları devam eden Emevi valilerinden biri de hiç şüphesiz Haccâc b. Yûsuf’tur. Haccâc, Abdullah b. Zübeyr ile giriştiği mücadeleden sonra Emevîlerin ikinci kurucusu olarak devletin başına geçen Mervan b. el-Hakem’in ordusunda ilk defa babasıyla birlikte asker olarak yer aldı. Mervan'ın dikkatini çeken Haccâc, Abdülmelik b. Mervan döneminde önce Hicaz valiliğine atandı. Burada gösterdiği başarısı sayesinde Irak valiliğine tayin edilen Haccâc, Velid b. Abdülmelik döneminde de siyasî hayatını devam ettirdi. Haccâc, görev yaptığı süre içinde -özellikle- Mâveraünnehir ve Sind bölgelerinin fethini gerçekleştirmiş, önemli bir muhalefet hareketi olan Hâricîlerle mücadele, İbnü’l-Eş’as isyanı gibi hadiselerin üstesinden gelmiş önemli bir isimdir. Bu nedenlerle Abdullah b. Zübeyr sürecinde bir anlamda iktidar muhalefet mücadelesi olarak meydana gelen olaylarda vali ve komutan olarak görev yapan Haccâc’ın hayatı ve bu dönemde meydana gelen mücadelelerin ele alınıp incelenmesi, bu dönemin anlaşılmasına katkı sağlayacaktır kanaatindeyiz.