Ermeni Komitelerinin Emelleri ve İhtilal Hareketleri / Meşrutiyetten Önce ve Sonra

Kendi tarihlerinde, sömürdükleri uluslara yaptıkları kötü muameleleri ve mezalimi unutup Osmanlı Devletini suçlamaktan geri kalmayan İtilaf Devletleri, bu yetmiyormuş gibi Osmanlı Devleti'ne ortaklaşa bir ültimatom da vererek Anadolu'da meydana gelen üzücü olaylardan Osmanlı Devleti'ni ve devlet görevlilerini sorumlu tuttular. Ermeni isyanlarının perde arkasını, isyanların Türkiye'deki tahribatını hem kendi vatandaşlarına hem de dünya kamuoyuna duyurmak üzere belgesel bir kitap hazırlanmasını uygun gören Osmanlı Devleti, bu görevi Hariciye Nezareti (Dışişleri Bakanlığı) ne verdi. Bir komisyon tarafından hazırlanan "Ermeni Komitelerinin Amalî ve Harekât-ı İhtilâliyyesi, Meşrutiyeten Evvel ve Sonra" (İstanbul, Matbaa-yı Âmire, 1332-1916) ve Ermeni Komitelerinin Emelleri ve İhtilal Hareketleri, Meşrutiyetten Önce ve Sonra" adıyla günümüz Türkçesine çevrilip sadeleştirilen bu kitap, Ermeni komitelerinin oluşumunu, çetecilerin kimliklerini, çıkardıkları isyanları, İtilaf Devletleri tarafından desteklenişlerini, bu devletlerin Türkiye üzerindeki emellerini, çetelerin silahlanışını ve bunların yaptığı toplu kıyımları, işkenceleri ve tahribatı açıklayan bir "belgeler mecmuası" niteliğindedir.