Doğunun Talanı ve İnkarı

Sonuç olarak despotizm meselesinde, uygarlığın ilk merkezi Şark'ta yeni bir şey yok! Hegel, Doğu'da bir tek kişinin özgür olduğunu söylüyordu. O da, Doğu despotunun kendisidir. Bunun dışındakilerin hiçbir siyasi iradesi yoktur. Doğu'da toplumun kimliği, topluma hükmeden despotun kimliği ile açıklanır. Bütün irade ve yönetim despotun tekelindedir. Dolayısıyla, geriye kalan toplum despotun karşısında bir hiçtir... "Doğu toplumlarında tarih, biraz da despotların tarihidir. Döngüsel tarih anlayışını benimseyen yazarlar, Doğu'da devletin doğuşu ve yıkılısını, despotların doğuşu ve ölümüyle açıklar."