Cavidname

İkbal'in olgunluk dönemi eserlerinden olan Cavitname, bu büyük düşünüründüşünce silsilesinin devamı ve en önemli dönüm noktası durumundadır.

Dante'nin (1265-1321) DivinaCommedia'sına nazire olarak yazılmıştır, kelimeanlamı "sonsuzluk ya da ölümsüzlük mektubu/kitabı" olan İkbal'in kendi oğluCavit'in adını taşır. Goethe'nin Faust'unun etkisinde yazılmış bulunduğu iddiaedilse de aslında Miraç mucizesi planı üzerine oturtulan manzum eserdeMevlana Celaleddin Rumi'nin refakatinde yapılan ve gökler, çeşitli gezegenlerile cennetin katedildiği ve her safhada muhtelif fikir, siyaset ve kültür adamlarıylaçeşitli dini ve siyasi meseleler hakkındaki konuşmaların gerçekleştiği bir yolculukanlatılmaktadır.

Aşık mısın? Mekandanmekansızlığa yürü

Kendine haram kıl şu korktuğun ölümü

Ey mezar içinde ölü gibi yatan sen

Dirilmek mümkün Sûr borusu ötmeden!

Gırtlağında hoş ve güzel nağmelerin varken

Nice sürer kurbağa gibi çamurda inlemen?

Bin üzerine zamanın ve mekanın

Çöz bağını şu dolaşmış zünnarın

İki göz ve kulağını daha da keskinleştir

Gördüğün her şeyi aklına yerleştir

Karıncaların sesini işiten kişi

İşitir zanneden zamanenin gizini

Perde yakıp göze esir olmayan

O etkili bakışı iyice öğren benden

(Tanıtım Bülteninden)