Başımıza Gelenler/Tam Metin/93 Harbinde Anadolu Cephesi-Ruslarla Savaş

Başımıza Gelenler adını taşıyan bu eser, yazan tarafından bizzat yaşanmış, büyük ve milli bir felaketin, "93 Harbi" diye bilinen 1877-78 Rus Harbi'nin birinci elden ve birçok bakımdan hikayesidir. Bir ilim ve fikir adamı olan yazar, kitabına, savaşın yalnız görünen sahnelerini kaydetmekle kalmamış; bundan çok daha önemli olarak, olayların, resmi tarihlere geçmesi mümkün olmayan perde arkasını, oluşma sebeplerini, subayların, erlerin, gönüllülerin ve harp sahasındaki müslim gayrimüslüm, dost düşman, her kavim kabileden muhtelif sivil halkın ruh hallerini, inançlarını, duygu ve düşüncelerini, hep beraber çekilen maddi ve beşeri güçlükleri; geçirilen buhranlı ve değişken ruhi durumları; kahramanlıkla korkaklık, cesaretle bozgun arasında gidip gelen insani duyguları, buna sebep olan eski ve yeni siyasi ve sosyal şartların mahiyetini, gelenek görenek ve eğitim sisteminin bu hallere olan tesirlerini tesbit etmeye çalışmış; bu yolda çok isabetli teşhis ve tahlillerde bulunmuştur.