Arap Dili Gramerinin Temel Unsurlarından: Sarf - Tasrif

Arap dili gramerinin başlangıcı H. 1. y.y. da Basra Nahiv Ekolü ile başlamış ve H. 6-9. y.y. dönemine (Endülüs’e) kadar sürmüştür. Bu zaman zarfı içinde Arapça gramer konulu birçok eser kaleme alınmıştır. Her ne kadar günümüzde nahiv ve sarf ilmi ayrı olsa da ilk dönem kitaplarında her iki ilim ortak olarak beraberdi. Diğer bir ifadeyle Ebû Osman el-Mâzinî’ye (ö.h. 249/863) gelinceye kadar telif edilen eserlerde nahiv ile sarf konuları müşterek olarak işlenmişti. Basra’nın parlak siması, dil alimi Sîbeveyhi (ö.h. 180/796) “el-Kitâb” isimli eserinde de gramer ortak başlıklar altındaydı. İslami lisan ilimleri tarihinde önemli bir konuma sahip Arap dili gramerinde sarf ilmini nahivden ayıran ve müstakil olarak sarf-tasrif ilmini tedvin eden (derleyen) dilci Mâzinî’dir. Ondan sonra günümüze gelinceye kadar sarf konulu pek çok kitap telif edilmiştir. Onlardan çoğu Arapça kaynaklı eserlerdir. Osmanlılar devrinde nahiv ile sarf alanında hızlanan bu telifler günümüzde Türkçe olarak halen devam etmektedir. Her birisi sarf ve nahiv ilmine önemli katkılar sağlayan bu nadide eserlerden ilim camiamız olarak istifade edilmektedir. Arapçayı temelden öğrenmek ya da Arap dili gramerinin mühim bir şubesini teşkil eden sarf ilmine ait mevzuları geliştirmeyi hedefleyen ilim talebelerine bir katkı sağlamak amacıyla hazırlanan bu eserimiz, klasik ve modern sarf-tasrif kitapları taranarak kaleme alınmıştır. Konuları pratik ve sistematik şekliyle sunduğumuz bu sarf eserinde ayrıca yararlanılan kaynak eserleri dipnot sistemiyle gösterilmiştir. Buna rağmen sarf konularını detaylıca incelemek isteyenler için de sayfa numaraları da verilerek ilgili eserlere atıf yapılmakla birlikte -bu eser telif edilirken yararlanılan kitaplar- kaynakçada gösterilmiştir. Kısaca özetlemek gerekirse; Arapçayı öğrenmek hiç de zor değildir. Yerine göre kelimeleri ezberlemek ve gramerle ilgili kuralları öğrenerek örnekler üzerinde uygulamak sayesinde Arapça sizin için kolay bir dil haline gelecektir. Kur’an lisanı Arapçadır. Esasında bu dili detaylıca öğrenemesek de genel ve ana hatlarıyla öğrenmek ibadetlerimizi yerine getirmek yönünden namaz başta olmak üzere ibadet hayatımızı da kolaylaştıracaktır. Ayrıca pratiklik kazanarak Arapçayı talim etmek sosyal, ekonomik, ticari vb. hususlarda başta hac ve umre olmak üzere dini ziyaretlerde hayatımıza katkı sağlayacaktır.